Tháng ngày lãng đãng trôi qua, sáng nắng chiều sương thấm thoắt chẳng mấy chốc rồi mình cũng sẽ già – bệnh – chết. Thật sự thì không phải đến già mới bệnh màlà bệnh có mặt từ trong bào thai cho đến khi chết. Thế gian này chẳng có gì chắc chắn, chỉ có già – bệnh – chết là chắc chắn thôi! Đời người chừng trăm năm ấy là lý thuyết, thực tế sai biệt vô cùng, có kẻ chưa kịp chào đời đã chết, người thì tuổi hoa niên, thanh niên…đã chết mà đâu đã kịp già. Sống ở đời tuổi thọ dù dài hay đoản, dù yếu hay khỏe, dù sang hay hèn ai ai cũng muốn lập công danh với đời. Nhà Nho nói: “ Đã mang tiếng sống trong trời đất/ phải có danh gì với núi sông” là vậy! Khổ một nỗi, để thành công là một điều vô cùng khó, bởi vậy mà xưa nay người ta nói với nhau: “Nhất tướng công thanh vạn cốt khô”. Vạn cốt khô thì nhiều vô cùng, còn người thành công đếm có được bao nhiêu. Muốn thành công thì phải có phước lớn, thời cơ và nhiều điều kiện khác nữa. Bởi vậy người thành công thì ít mà người bại thì đại đa số.

Thành công về quân sự, chính trị, kinh tế, văn hóa, học thuật, nghệ thuật… Xưa nay bao người mơ ước: “Tên chồng trên bảng xướng danh rõ ràng/ ngày về áo mão vua ban/ võng anh đi trước võng nàng theo sau”. Chao ơi, vinh quy bái tổ không chỉ vinh hiển cho mình mà còn cho cả vợ con, gia đình, dòng tộc, làng nước. Người thành công chỉ một mà người ôm hận: “Học đã sôi kinh nhưng chửa chín/ thi không ăn ớt thế mà cay” thì nhiều vô số. Ngày nay có nhiều người thành công coi bộ khá dễ dàng. Mạng xã hội có nhiều người thành công về tiền bạc và danh tiếng. Có nhiều tài khoản mạng xã hội toàn đăng những chuyện tào lao, nói xàm làm bậy chửi xằng…ấy vậy mà thu hút hàng triệu hoặc chục triệu người xem. Trong khi ấy những tài khoản có giá trị văn hóa, nghệ thuật, nhân văn cao thì lại có rất ít người theo dõi. Thời đại bây giờ thiên hạ thích chuyện xạo, tin thuyết âm mưu, khoe thân, khoe của…Nhân tâm giờ lạ lắm, phong khí xã hội đổi thay theo chiều hướng xấu, cho dù đó là quốc nội hay hải ngoại. Cũng vì tâm lý quần chúng như vậy nên những facebookers, youtubers làm bậy nói xàm kiếm bộn tiền, thiên hạ biết tên tuổi, biết mặt mày.

Ấy là thành công ở đời, với một người Phật tử thì thành công có thể có khác, dĩ nhiên là cái thành công về văn hóa, nghệ thuật, mỹ thuật, kỹ thuật là đương nhiên không thể phủ nhận. Ngoài những yếu tố ngoại điển ấy ra thì ngày thành công của người Phật tử là phải thực hành pháp học của mình. Một ngày không tham – sân – si là một ngày thành công. Nói thì dễ, làm mới khó, Chỉ cần ai đó nói xấu một câu là đã giận xanh mặt rồi. Thấy người ta có mà mình không có là lập tức đố kỵ liền, hoặc giả cái chi ấy của mình mà kẻ khác hớt tay trên thì làm sao mà không sân hận được đây? Bởi vậy, đụng việc, đụng chuyện trong đời mới biết thật hay giả. Một ngày thành công là một ngày không tham lam – sân hận – si mê cho dù ngày ấy có đụng bao nhiêu rắc rối và dụ hoặc của đời.

Một ngày thành công là một ngày mình không sát sanh, trộm cắp, tà dâm, nói dối, uống rượu (sử dụng chất gây nghiện). Thành công cũng có nhiều mức độ khác nhau, mình sống ở đời ngũ trược ác thế nên không thể có tuyệt đối được, chỉ là tương đối thôi. Làm sao mà không sát sanh cho được khi quanh mình đầy nhóc ruồi, muỗi, kiến dán, sâu bọ, côn trùng, vi khuẩn…Cho nên chỉ cần không quá sân hận tiêu diệt, không vô cớ giết hại, không giết để làm vui như câu cá, săn bắn… là đã tốt rồi. Còn trộm cắp, nói dối, tà dâm, uống rượu cũng giữ ở mức tương đối là coi như cũng đã thành công. Sống ở thế gian này mà nói không hay nói bỏ hoàn toàn là chuyện không thể, chỉ có thể nói là mỗi ngày giảm một ít, càng về sau càng gảm dần…Rồi còn viêc nói lời thô ác, nói thêu dệt, nói lưỡi hai chiều, mạn, nghi, biên kiến, tà kiến…Mỗi một ngày qua đi mà mình không phạm thì kể như ngày ấy thành công. Một tuần qua đi mà không dính thì tuần ấy thành công. Thành công trong việc giữ giới, giảm thiểu vi phạm, giảm bớt cường độ…thì mình có thể tự tin mình thành công. Cái sự thành công này không đem lại danh tiếng, địa vị, tiền bạc…thành công này tự thân ta biết, đất trời biết, quỷ thần biết. Quan trọng là ta giảm bớt nghiệp xấu, tạo nghiệp tốt. Nhà Phật cũng từng ví nghiệp mình như bát nước muối mặn chát không thể uống, rồi mỗi ngày ta thêm vào một chút nước tinh khiết, lâu dần rồi bát nước ấy sẽ bớt mặn và sẽ có một ngày bát nước ấy sẽ trong lành.

Đời sống là chuỗi ngày dài bất tận, tháng ngày lãng đãng qua đi nhưng sẽ để lại dấu ấn rất sâu đậm , dấu ấn ấy chính là nghiệp tạo tác của mình. Số phận mình do chính mình tạo nên. Phần nhiều chúng ta từng sống keo kiệt, bủn xỉn trong quá khứ nên hiện tại khó khổ. Chúng ta đã từng không chịu học hành dù ngoại điển hay ngoại điển nên giờ ngu si hoặc tầm thường. Thời gian dài trước đó mình đã sống ích kỷ, hẹp hòi, nhỏ nhen nên đời này chẳng thể thành công dù là mặt nào của đời sống. Công danh, địa vị, của cải, sắc dục…luôn luôn là sự dụ hoặc, là nỗi thêm khát của con người. Mình dù có là Phật tử thì cũng tham đắm như mọi người thôi, tuy nhiên mình đã học Phật thì phảibiết chấp nhận cái quả hiện tại. Giờ mình chỉ có thể thành công trong bổn phận Phật tử của mình, ấy là không sát – đạo – dâm – vọng – tửu. Một ngày không phạm là một ngày thành công, góp nhiều ngày thành công sẽ có được vốn liếng để rồi sẽ có một đời sau thành công. Nếu nói ra sự thành công này ắt không ít người đời sẽ cười nhạo, nhưng thôi kệ. Mình biết việc mình, mình làm việc mình là đủ rồi, giá có thiện duyên có bạn đồng hành thì càng thêm tốt đẹp, tốt cho mình, tốt cho người, tốt cho đời, tốt cho bây giờ và tốt cho mai sau.

Một ngày thành công của người Phật tử cụ thể là thế, nhưng nếu mở rộng hơn, khái quát hơn, đầy đủ hơn thì có thể căn cứ vào bài kệ trong kinh Pháp Cú mà hành. Một ngày thành công là một ngày không làm các điều ác, điều ác nhiều vô cùng; to lớn thì giết người, cướp của, đốt nhà, tàn hại muôn loài cho chí thiên nhiên; còn nhỏ thì là một lời nói xấu, một ý nghi xấu. Bởi vậy một ngày mà không làm các điều ác thì kể như ngày ấy thành công, không làm điều ác cũng cần có trí huệ và bản lãnh. Đức Phật là bậc dứt sạch các điều ác, vì vậy mà được tôn xưng là bậc Bahgavato.

Một ngày thành công là ngày làm tất cả các điều lành. Điều lành cũng nhiều vô số; lớn thì làm việc lợi người, lợi đời, lợi muôn loài cho đến thiên nhiên; nhỏ nhiệm thì ít ra cũng lợi cho bản thân và gia đình mình, anh em mình, dòng tộc mình… Cái lợi còn có lợi ngắn hạn, lợi dài hạn, lợi tương đối, lợi tuyệt đối. Tuy nhiên cái lợi cứu cánh vẫn là thoát khỏi sinh tử luân hồi. Làm người ở thế gian muốn làm các điều lành rất cần có trí huệ và vô úy mới làm được, vì có những cái tưởng chừng là lành nhưng thực ra là ác và cũng có việc tưởng là ác nhưng hóa ra lành. Ngày nào mà mình tụng kinh, ngồi thiền, niệm Phật, giữ giới, bố thí, phóng sanh… thì ngày ấy thành công. Ngày nào mình hiếu thảo với cha mẹ, thuận thảo với anh em, giúp đỡ người và vật… ấy là ngày thành công. Đức Phật là bậc làm tất cả các điều lành nên được tôn xưng là Arahato

Một ngày thành công là ngày giữ tâm ý thanh tịnh. Không làm các điều ác, làm tất cả các điều lành. Tụng kinh, ngồi thiền, niệm Phật, quán tưởng, sống chánh niệm… thì còn thời gian đâu để nhiễm ô, còn chỗ nào để vấy bẩn? Bởi vậy ngày thành công là ngày mình không làm các điều, làm tất cả điều lành, giữ thân tâm trong sạch. Nếu mình có ngày thành công như thế này, mọi Phật tử có ngày thành công như vậy thì chắc chắn cuộc sống này sẽ dễ chịu hẳn đi, người với người dễ thương biết bao. Nếu xã hội này, thế gian này có ngày thành công như thế thì thế gian bớt loạn động, con người bớt khổ đau, muôn loài bớt đi sợ sệt khủng bố, thiên nhiên bớt ô nhiễm.

Một ngày thành công, một tuần thành công, một tháng thành công…như thế này thì sẽ tích lũy bao nhiêu lợi lạc cho hôm nay và mai sau. Thiện nghiệp sẽ dày hơn, ác nghiệp sẽ giảm thiểu cho dù mình vẫn còn sinh tử luân hồi nhưng tháng ngày về sau sẽ nhiều an lạc, nhiều thành công. Có ngày thành công như thế thì ắt sẽ được cái ngày vô sự.

Tiếp tục nghe? 🎧

Bạn có muốn nghe tiếp từ phân đoạn đã dừng không?