Mùa xuân trẩy hội, người người nô nức lên chùa lễ Phật đầu năm. Những tà áo dài thướt tha, hoa mai vàng rực rỡ, hoa đào thắm hồng hào, cây lá đâm chồi nảy lộc cớ sao lòng bâng khuâng có chút gì đó lợn cợn đầy nghi vấn mà không biết nói cùng ai. Dẫu có nói cũng chẳng có lời nào cho thao đáng.

Lồng đèn đỏ và các biểu tượng may mắn của Tàu giăng mắc khắp nơi, chùa hải ngoại, chùa quốc nội… nơi nào cũng thấy lồng đèn đỏ, tự dưng nhớ phim Tàu “Cao Lương Đỏ”, “Lồng đèn đỏ treo cao”… Đành rằng văn hóa có sự giao thoa, hơn nữa người Việt chịu ảnh hưởng nặng nề văn hóa, chính trị Trung Hoa nhiều ngàn năm nên... Tuy nhiên với chùa chiền, với những người có sức ảnh hưởng đến quần chúng và xã hội thì nên tiếp thu có lựa chọn, chứ cứ thấy “xanh xanh đỏ đỏ cho lũ nhỏ nó ham” mà đua theo thì còn gì bản sắc văn hóa riêng của mình!

May vẫn còn những ngôi chùa vốn in đậm dấu ấn của các vị chân tu tiếp tục độc hành đi theo con đường cao rộng của ngài thượng Tuệ đại Sỹ, vẫn giữ được nét văn hóa Việt, quan trọng hơn nữa là vẫn giữ vững chánh pháp trước cơn lốc kim tiền, danh văn lợi dưỡng. Những ngôi chùa này đơn sơ mộc mạc vốn như cái hồn dân tộc. Ngọn đèn chánh pháp leo lét cháy tỏa ánh sáng giữa đêm trường. Ánh sáng chánh pháp không bị bóp méo, biến dạng, màu mè theo cái lối “phù thịnh chẳng phù suy” của thói đòi.

Chánh pháp là ánh sáng, ánh sáng bình đẳng chiếu. Ánh sáng bình đẳng độ. Ánh sáng không phân biệt, vốn chan hòa nhưng không thể uốn cong để chui vào ngóc ngách khúc khủy. Ánh sáng không thể nhuộm màu để chìu lòng những thế lực chính trị thế tục. Ánh sáng càng không phân chia địch – ta, trí – ngu, sang – hèn, bên này – bên kia…Cảm thụ và thọ nhận được bao nhiêu lợi ích của ánh sang tùy thuộc vào chính con người chúng ta. Thanh tịnh một phần thì lợi ích một phần, càng thanh tịnh thì càng lợi ích lớn. Nếu đem lòng lợi dụng ánh sáng để phục vụ mục đích chính trị thế tục thì chẳng thể nhận được lợi ích từs ánh sáng chánh pháp. Ánh sáng chánh pháp vốn bình đẳng, thanh tịnh, tỉnh thức… không thể hư hoại, không thể phá vỡ hay trộm cắp được.

Mùa xuân lên chùa lễ Phật là chuyện bao đời nay, là nếp sống và văn hóa của dân tộc. Nào chỉ có tộc Việt, người Hàn, Hoa, Nhật, Thái, Miên, Lào… cũng thế, tuy nhiên thời điểm mùa xuân thì tùy quốc độ mà có sự khác biệt. Lên chùa lễ Phật em cầu gì? cầu sức khỏe, cầu phát tài? cầu thăng quan tiến chức? cầu gia đạo bình an? Vậy thì không được rồi em ơi! Phật và Bồ Tát không thể làm thỏa mãn những cái cầu này, việc này là việc của con người. Cầu Phật thế này thì không thấy được ánh sáng chánh pháp rồi! nhưng biết làm sao đây? Khi mà hầu hết mọi người đều cầu như thế! Chưa kể những việc hái lộc vặt sạch hoa lá quanh chùa, đốt nhang mù mịt như khói máy dầu phun ra, những cây nhang to như khúc củi, rồi những việc xin xăm, bói toán, cúng sao, giải hạn, phát lộc… như thế này thì mình tự cuộn mình trong cái kén, tự bọc mình trong cái vỏ vô minh mà từ chối nhận ánh sáng chánh pháp.

Việc này đã lâu, người đã mê, ngay cả các chùa cũng tích cực đẩy mạnh việc mê này! Thậm chí giờ có nhiều chùa tư, chùa quốc doanh biến thành cơ sở kinh doanh, buôn thần bán thánh, thương mại hóa đức tin. Cái lợi vật chất vô cùng to lớn, tiền bạc nhiều vô kể, quan gia ủng hộ hết mình. Những việc này đã che chắn ánh sáng chánh pháp, làm sai lệch đức tin, làm cho người mê càng mê hơn. Những việc này không khác gì đem viên bi ve chai bảo là ngọc châu. Ánh sáng chánh pháp không thể khởi dụng. Chùa không có ánh sáng chánh pháp là mối nguy to lớn, sự tai hại lâu dài về sau. Người càng mê, càng cuồng thì càng lạc lối.

Ngày xuân lên chùa lễ Phật, những ngôi chùa lộng lẫy vàng son, những pho tượng to lớn kỳ vĩ, chuông trống rền rang, sắc màu lòe loẹt, lồng đèn đỏ treo rợp trời…nhưng tuyệt nhiên không có ánh sáng chánh pháp. Những ông tăng vênh váo đi xe sang, xun xoe hầu cận quan gia, hỉ hả với những món tiền cúng dường to lớn, đăng đàn nói xàm…thì làm sao khêu được ngọn đèn chánh pháp! Mùa xuân hương hoa ngao ngạt, lòng người phơi phới nhưng ánh sáng chánh pháp bị che chắn thật tiếc lắm thay.

Mùa xuân lên chùa lễ Phật, ngày rằm, mùng một lên chùa lễ Phật…Ta thì thầm đọc bốn câu kinh Pháp Cú:” Chư ác mạc tác/chúng thiện phụng hành/tự tịnh kỳ ý/thị chư Phật giáo”. Ta cầu gì? Duy lòng thương cha nhớ mẹ nên mới cầu Phật gia hộ cha mẹ khỏe mạnh, an lạc, đời đời gặp ánh sáng chánh pháp. Cầu Phật thế này thỏa lòng thương cha nhớ mẹ cũng là để sóng từ trường tích cực lan tỏa, là để quay về nương tựa tam bảo.

Này em! Sự thật thì cầu không được mà không cầu cũng được khi phước đức mình có. Còn giả như vô phước, quá khứ không làm phước thiện thì giờ có cầu cách mấy cũng không được vì không thể nấu cát thành cơm, mài gạch thàng kiếng.

Này em! Không làm các điều ác, thế nào là ác? Với người thế gian thì đốt nhà, giết người, cướp của là ác, điều này dĩ nhiên rồi nhưng với nhà Phật thì không chỉ có thế. Nhà Phật dạy còn sâu hơn, rộng hơn: sát sanh, trộm cắp, tà dâm, nói láo, uống rượu, tham, sân, si, mạn, nghi… đều là ác cả. Ác pháp nhiều lắm, đôi khi có những việc mà người đời không cho là ác vì không nhìn thấy hậu quả xấu của nó. Họ lý luận việc ấy chẳng ảnh hưởng đến ai, chẳng hạn tôi làm ra tiền, tôi dùng tiền tôi để mua dâm, đánh bạc, uống rượu…đâu ảnh hưởng gì đến ai! Thật sự không phải vậy, ảnh hưởng nhiều người lắm chứ, ảnh hưởng đến chính bản thân mình. Mọi người sống trong xã hội vốn tác động qua lại lẫn nhau, việc ác hay việc thiện đều có ảnh hưởng liên đới với nhau, lan tỏa rộng ra vì thế không làm các điều ác là đem lại phước đức cho chính mình mà còn ảnh hưởng tốt đến xa gần. Tất cả những gì trái ngược với ngũ giới thập thiện đều là ác pháp!

Này em! Làm tất cả các điều lành, thế nào là thiện lành? Không sát sanh, trộm cắp, tà dâm, nói dối, uống rượu, tham, san, si, mạn, nghi… đều là thiện lành. Làm tất cả những việc đem lại an lạc cho chính mình và người là thiện lành. Làm tất cả những việc lợi người, lợi vật là lành. Làm tất cả những việc đem lại sự thanh tịnh là lành. Tất cả những suy nghĩ, nói năng, hành động nào mà đem lại lợi ích tinh thần hay vật chất cho con người và muôn loài thì là thiện lành. Các thiện pháp cũng nhiều vô số, một lời nói động viên, một hành động chìa tay ra trong lúc người khác khốn cùng đều đem lại an vui cho người và vật. Theo ánh sáng chánh pháp, khuếch trương ánh sáng chánh pháp, cổ vũ ánh sáng chánh pháp thì cực thiện lành, là tối thiện pháp. Mình thực hiện ngũ giới thập thiện ấy chính là làm tất cả điều lành vậy.

Này em! Giữ tâm ý trong sạch, thế nào là trong sạch? Tâm ý mình như ngựa hoang chạy rông ngoài đồng, như khỉ chuyền trên cành, luôn loạn động. Tâm ý mình và người hầu hết đều trụ vào những việc: tiền của, ăn uống, sắc dục, danh tiếng, ngủ nghỉ chơi bời. Tâm chúng ta trụ vào sắc, thanh, hương, vị, xúc…Chúng ta toàn nghĩ và tìm cách thỏa mãn những ham muốn này, vì thế nên tâm nhiễm ô. Vì những món ngũ dục lục trần mà chúng ta khổ và mãi mãi luân hồi. Tâm Ý nhiễm ô thì khó có thể nghĩ về ánh sáng chánh pháp, khó có chỗ cho thanh tịnh, bình đẳng, tỉnh thức…Muốn thanh tịnh tâm ý thì phải không làm các điều ác, làm các điều lành, tức là ngũ giới thập thiện. Tuy nhiên vì chúng ta đã nhiễm ô lâu rồi nên không thể làm ngay một lúc được, chỉ có thể mỗi ngày một chút. Thanh tịnnh tâm ý cực khó chứ chẳng phải chơi, nói dễ làm khó, khó cũng phải làm. Trong thời buổi nhiễu nhương, đạo đời suy vi, xã hội kim tiền, con người mê đắm chủ nghĩa vật chất…Mình ở trong guồng quay này nhưng mình là con Phật thì cố gắng thanh tịnh từng tí, thạnh tịnh một phần thì lợi ích một phần. Giống như mình mỗi ngày thêm một chút nước tinh khiết vào tô nước muối, độ mặn sẽ từ từ giảm bớt, đến một ngày sẽ trở thành tô nước thanh khiết. Cái tâm nhiễm ô mà mỗi ngày chuyển hóa thì sẽ có lúc sáng ra. Trong nhà Phật cái tâm quan trọng lắm em ơi!Tâm thế nào thì ta nói và làm theo thế ấy, “Nhất thiết duy tâm tạo” là vậy! “tâm chủ tể, tâm tạo tác” là vậy!

Bài kinh Pháp Cú chỉ bốn câu mười sáu chữ dễ nhớ, dễ thuộc nhưng đây là bản hoài của chư Phật ba đời mười phương chứ không riêng gì đức bổn sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Đọc qua dễ là vậy nhưng để làm được là cả một quá trình dài lâu với sự cố gắng nỗ lực hết mình

Mùa xuân lên chùa lễ Phật, bất cứ lúc nào lên chùa lễ Phật, thậm chí lúc làm việc ta cũng cứ thì thầm bài kinh này.

Em ơi, hãy thì thầm cùng ta, hãy cố gắng dù chút chút: Không làm các điều ác, Làm tất cả các điều lành, giữ tâm ý trong sach, làm được chút nào hay chút đó, hãy luôn luôn ghi nhớ vậy nha em. Ta không cầu gì, chỉ cầu mọi người cùng thì thầm bài kinh này, cùng cố gắng thực hiện với khả năng của mình. Có vậy thì mùa xuân trọn vẹn đẹp. Ánh sáng chánh pháp sẽ soi sáng mùa xuân, soi sáng thế gian này.

Tiếp tục nghe? 🎧

Bạn có muốn nghe tiếp từ phân đoạn đã dừng không?