Màu xưa - Tản văn Phật giáo

Cái hại của sự nóng giận là phá hoại các pháp lành, làm mất danh tiếng tốt, khiến cho đời này và đời sau chẳng ai muốn gặp gỡ mình.Kinh Lời dạy cuối cùng

Khó khăn thách thức làm cho cuộc sống trở nên thú vị và chính sự vượt qua thách thức mới làm cho cuộc sống có ý nghĩa. (Challenges are what make life interesting and overcoming them is what makes life meaningful. )Joshua J. Marine

Bạn có thể trì hoãn, nhưng thời gian thì không. (You may delay, but time will not.)Benjamin Franklin

Đừng bận tâm về những thất bại, hãy bận tâm đến những cơ hội bạn bỏ lỡ khi thậm chí còn chưa hề thử qua. (Don’t worry about failures, worry about the chances you miss when you don’t even try. )Jack Canfield

Ta như thầy thuốc, biết bệnh cho thuốc. Người bệnh chịu uống thuốc ấy hay không, chẳng phải lỗi thầy thuốc. Lại cũng như người khéo chỉ đường, chỉ cho mọi người con đường tốt. Nghe rồi mà chẳng đi theo, thật chẳng phải lỗi người chỉ đường.Kinh Lời dạy cuối cùng

Thước đo giá trị con người chúng ta là những gì ta làm được bằng vào chính những gì ta sẵn có. (The measure of who we are is what we do with what we have.)Vince Lombardi

Chúng ta không làm gì được với quá khứ, và cũng không có khả năng nắm chắc tương lai, nhưng chúng ta có trọn quyền hành động trong hiện tại.Tủ sách Rộng Mở Tâm Hồn

Lửa nào bằng lửa tham! Chấp nào bằng sân hận! Lưới nào bằng lưới si! Sông nào bằng sông ái!Kinh Pháp cú (Kệ số 251)

Hầu hết mọi người đều cho rằng sự thông minh tạo nên một nhà khoa học lớn. Nhưng họ đã lầm, chính nhân cách mới làm nên điều đó. (Most people say that it is the intellect which makes a great scientist. They are wrong: it is character.)Albert Einstein

Chúng ta trở nên thông thái không phải vì nhớ lại quá khứ, mà vì có trách nhiệm đối với tương lai. (We are made wise not by the recollection of our past, but by the responsibility for our future.)George Bernard Shaw

Điều người khác nghĩ về bạn là bất ổn của họ, đừng nhận lấy về mình. (The opinion which other people have of you is their problem, not yours. )Elisabeth Kubler-Ross

Tản văn Phật giáo
»» Màu xưa

Hoang Phong

(Lượt xem: 13.556)

Xem trong Thư phòng Xem định dạng khác

Xem Mục lục

SÁCH AMAZON

Mua bản sách in

Trả ai năm tháng trên màu áo,
Nhạt màu thuở ấy vạt áo bay.
Hoen hoen vạt nắng màu năm cũ,
Giọt tình vương áo giọt xanh xao.

Lung linh giọt nhỏ nắng trên vai.
Hai bờ vai áo tóc em dài.
Đưa tay em vén tình xưa lại,
Tình nào vương vướng sợi tóc mai.

Vạt áo ngày xưa bay trong nắng,
Xanh nõn tình ai vạt nắng hồng.
Màu áo ngày xưa tình còn thắm?
Hay đã phai rồi giọt nắng trong.

Gửi trả thời gian cho hư không,
Ta trả lung linh cho vạt nắng,
Trà cả hoen xưa màu áo cũ,
Rớt lại lòng ta chút bụi hồng?

Bures-Sur-Yvette, 02.05.02

Chữ "bụi hồng" trong câu kết của bài thơ có nghĩa là gì? "Bụi hồng" hay "hồng trần"/紅塵 là một thuật ngữ thuộc nền văn hóa Trung quốc, nói lên cảnh phồn hoa đô hội hay chốn trần ai. Tuy không phải là một thuật ngữ Phật giáo thế nhưng dường như cũng phản ảnh một chút quan điểm của Phật giáo khi nêu lên cảnh bon chen và khổ đau của thế giới trần tục. "Bụi hồng" cũng là "bụi đỏ" trong câu kết của bài hát "Ngày xưa Hoàng Thị" của Phạm Duy.

Bài thơ "Màu xưa" trên đây được viết sau khi nghe bài hát "Ngày xưa Hoàng Thị" do ca sĩ Thái Thanh trình diễn. Các vần thơ "trữ tình" của Phạm Thiên Thư một thi sĩ đáng kính, dòng nhạc valse nhịp nhàng và lã lướt của Phạm Duy một nhạc sĩ "đa cảm", cùng với tiếng hát "vượt thời gian" của ca sĩ Thái Thanh, đã tạo ra một tác phẩm nổi tiếng trong nền thi ca cận đại. Nếu người đọc chưa có dịp nghe thì cứ gõ vào máy vi tính các chữ: "Ngày xưa Hoàng Thị - Thái Thanh".

Bài hát được nhiều người ưa chuộng, thế nhưng dường như không mấy ai chú ý đến ý nghĩa của câu kết: "Ai mang bụi đỏ đi rồi, ai mang bụi đỏ đi rồi, ai mang bụi đỏ đi rồi...". Tiếng hát nhỏ dần, nhỏ dần, nghẹn ngào và tắt lim..., dường như nói lên một sự mất mát, một niềm tiếc nuối không nguôi. Tiếng hát dù đã tắt, thế nhưng tiếng dương cầm vẫn còn réo rắt lê thê...

Cách nay nhiều năm, có một bác sĩ cho tôi biết tại một bệnh viện, từ lúc sáng sớm đã có hàng trăm phụ nữ ngồi chờ phá thai. Hình ảnh đó khiến tôi bàng hoàng, một niềm thương cảm dâng lên trong tôi và ám ảnh tôi từ đó. Khi bản năng truyền giống mới bắt đầu chớm nở thì thật là thơ mộng:

Anh trao vội vàng
Chùm hoa mới nở,
Ép vào cuối vở,
Muôn thuở còn thương, còn thương...
Em đi dịu dàng,
Bờ vai em nhỏ.

Ôm nghiêng tập vở,
Tóc dài tà áo vờn bay.
Anh theo Ngọ về,
Gót giày lặng lẽ đường quê.
Âm vang thuở nào,
Bước nhỏ tìm nhau, tìm nhau...

Thế nhưng khi cái bản năng truyền giống đó trở nên thiết thực và cụ thể hơn, thì biết đâu cũng có thể sẽ phải chen chân ở cổng một bệnh viện. Khổ đau của con người đôi khi rất phủ phàng là như vậy. Vì thế cứ hãy:

Trả cả hoen xưa màu áo cũ
Rớt lại lòng ta chút bụi hồng.

Trong cuộc sống, đôi khi chúng ta chỉ trông thấy ảo giác nhưng không trông thấy nguyên nhân tạo ra ảo giác. Giáo lý Phật giáo giúp chúng ta trông thấy cả hai khía cạnh đó. Khía cạnh thứ nhất là một "giáo-lý-thế-tục", tiếng Phạn gọi là Laukikadharma, tiền ngữ laukika có nghĩa là tầm thường hay thường tình, đó là một thứ giáo lý giúp con người trông thấy ảo giác trong thế giới, nhưng không giúp con người vượt lên trên thế giới. Khía cạnh thứ hai là một "giáo-lý-siêu-thế-tục", tiếng Phạn gọi là Lokottaradharma, tiền ngữ lokottara có nghĩa là siêu nhiên, giúp con người bừng tỉnh hầu vượt lên trên thế giới,. Sống phải chăng đôi khi cũng cần trông thấy cả hai khía cạnh đó.

Mùa xuân cùng với các ngày Tết là mùa "rạo rực" nhất của các thứ bản năng, nhất là bản năng truyền giống, đối với con người, muôn thú và cả cỏ cây.

Bures-sur-Yvette, 24.01.20
(Tết Canh Tý)
Hoang Phong

Mua sách qua Amazon sẽ được gửi đến tận nhà - trên toàn nước Mỹ, Canada, Âu châu và Úc châu.

Tản văn Phật giáo
»» Màu xưa

MUA THỈNH KINH SÁCH PHẬT HỌC

Tiếp tục nghe? 🎧

Tản văn Phật giáo»» Màu xưa

MUA THỈNH KINH SÁCH PHẬT HỌC

Tiếp tục nghe? 🎧

Tản văn Phật giáo
»» Màu xưa