Cỏ làm hại ruộng vườn, tham làm hại người đời. Bố thí người ly tham, do vậy được quả lớn.Kinh Pháp Cú (Kệ số 356)

Hãy sống như thế nào để thời gian trở thành một dòng suối mát cuộn tràn niềm vui và hạnh phúc đến với ta trong dòng chảy không ngừng của nó.Tủ sách Rộng Mở Tâm Hồn
Càng giúp người khác thì mình càng có nhiều hơn; càng cho người khác thì mình càng được nhiều hơn.Lão tử (Đạo đức kinh)
Nếu người có lỗi mà tự biết sai lầm, bỏ dữ làm lành thì tội tự tiêu diệt, như bệnh toát ra mồ hôi, dần dần được thuyên giảm.Kinh Bốn mươi hai chương
Bạn đã từng cố gắng và đã từng thất bại. Điều đó không quan trọng. Hãy tiếp tục cố gắng, tiếp tục thất bại, nhưng hãy thất bại theo cách tốt hơn. (Ever tried. Ever failed. No matter. Try Again. Fail again. Fail better.)Samuel Beckett
Cỏ làm hại ruộng vườn, sân làm hại người đời. Bố thí người ly sân, do vậy được quả lớn.Kinh Pháp Cú (Kệ số 357)
Cách tốt nhất để tìm thấy chính mình là quên mình để phụng sự người khác. (The best way to find yourself is to lose yourself in the service of others. )Mahatma Gandhi
Hạnh phúc là khi những gì bạn suy nghĩ, nói ra và thực hiện đều hòa hợp với nhau. (Happiness is when what you think, what you say, and what you do are in harmony.)Mahatma Gandhi
Chúng ta thay đổi cuộc đời này từ việc thay đổi trái tim mình. (You change your life by changing your heart.)Max Lucado
Ai sống một trăm năm, lười nhác không tinh tấn, tốt hơn sống một ngày, tinh tấn tận sức mình.Kinh Pháp cú (Kệ số 112)
Vết thương thân thể sẽ lành nhưng thương tổn trong tâm hồn sẽ còn mãi suốt đời. (Stab the body and it heals, but injure the heart and the wound lasts a lifetime.)Mineko Iwasaki

Trang chủ »» Danh mục »» Đại từ điển Phật Quang »» Đang xem mục từ: căn »»

Đại từ điển Phật Quang »» Đang xem mục từ: căn








KẾT QUẢ TRA TỪ


căn:

(根) Phạm: Indriya. Thông thường chỉ cho khí quan, cơ năng, năng lực. Trong dụng ngữ Phật giáo, danh từ căn cũng hàm ý là năng lực khí quan. Gốc rễ của cỏ cây không những chỉ có sức tăng trưởng, mà còn có năng lực phát sinh ra thân cây, cành lá và hoa quả. Cũng như mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, không những chỉ giúp cho sự giác ngộ của người tu hành, mà còn có sức đẩy mạnh Tín, Tiến, Niệm, Định, Tuệ, vì thế mà dùng năm căn làm tên gọi. Về căn, trong các kinh giáo có rất nhiều nghĩa, nhưng đại khái có thể chia làm hai loại sau: 1. Chỉ tác dụng có sức mạnh mẽ (cũng gọi là tăng thượng). Có 22 căn: Căn mắt, căn tai, căn mũi, căn lưỡi, căn thân, căn ý, căn nữ, căn nam, căn sống, căn vui, căn khổ, căn mừng, căn lo, căn bỏ, căn tin, căn siêng, căn niệm, căn định, căn tuệ, căn chưa biết đang biết, căn đã biết và căn biết đầy đủ v.v... Sáu căn đầu: Mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý gọi là Lục căn, trong đó, ngoài căn ý (tâm) ra, năm căn trước thuộc về khí quan (ngũ quan) cảm giác, hoặc là cơ năng cảm giác, do vật chất (sắc) tạo thành, vì thế gọi là năm sắc căn, gọi tắt là năm căn. Phái Số luận cho rằng năm căn này có đủ tác dụng nhận biết, bởi vậy gọi là Tri căn, năm Tri căn. Ngoài năm Tri căn ra, phái Số luận còn thêm năm căn Tác nghiệp (tay, chân, miệng, chỗ tiểu tiện, chỗ đại tiện) và căn ý mà lập thành thuyết 11 căn. Năm căn chia thành Thắng nghĩa căn điều khiển các tác dụng cảm giác (tương đương với hệ thần kinh) và Phù trần căn giúp đỡ các tác dụng (nhãn cầu, cổ mạc v.v... là những khí quan bên ngoài do máu thịt tạo thành); Nhất thiết hữu bộ cho Thắng nghĩa căn mới là năm căn. Trong 22 căn thì năm căn vui, buồn, mừng, lo và trung dung (không vui không buồn = xả), có khả năng cảm nhận những ấn tượng cảm giác ngoại giới, có khác với năm căn mắt, tai, mũi, lưỡi, thân nên gọi là Ngũ thụ căn (năm căn cảm nhận). Ngoài ra, tín, cần (siêng năng), niệm, định, tuệ cũng gọi là năm căn, vì chúng có khả năng diệt trừ phiền não, đạt đến Thánh đạo, có tác dụng thù thắng, cho nên cũng dùng chữ căn làm tên. Nhưng để phân biệt với năm căn mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, năm căn tín, cần, niệm, định, tuệ được gọi là Ngũ vô lậu căn (năm căn vô lậu). Còn về ba căn: Chưa biết đang biết, Đã biết và Biết đầy đủ thì căn Chưa biết đang biết do kiến đạo dẫn khởi, còn căn Đã biết thì phát sinh ở Tu đạo và căn Biết đầy đủ thì đến Vô học đạo mới nảy sinh. Ba căn trên đây cũng gọi là Tam vô lậu căn (ba căn vô lậu). Lại nữa, trong 22 căn thì nữ căn, nam căn và mệnh căn là chỉ cho mệnh sống và tuổi thọ. Nữ căn, nam căn tạo cho nam, nữ có đủ sức trưng tính, đặc biệt chỉ tính khí. Cái tính dời đổi từ nam chuyển biến thành nữ, hoặc do nữ chuyển biến thành nam, thì gọi là chuyển căn. Thông thường nói hai căn, có người bảo đó là Thắng nghĩa căn và Phù trần căn, nhưng cũng có người cho hai căn là nam căn và nữ căn. 2. Căn, có nghĩa căn cơ, căn tính, biểu thị tính chất, tư chất, là người lãnh nhận giáo pháp. Vì căn có hơn và kém khác nhau, nên mới phân biệt hai căn lợi (sắc bén) và độn (chậm lụt), hoặc ba căn thượng, trung, hạ, hoặc ba căn lợi, trung, độn v.v... Nếu dùng sức tu đạo mà tu luyện, từ độn căn, hạ căn, dần dần tu đến lợi căn, thượng căn, thì gọi là Luyện căn, hoặc là Chuyển căn. Trong các loại chuyển căn, đặc biệt chỉ cho hạng người từ Thanh văn (hạ căn) chuyển đến Duyên giác (trung căn), rồi lại tiến lên nữa mà đến Bồ tát (thượng căn).[X. luận Câu xá Q.3; Đại thừa nghĩa chương Q.4]. (xt. Tam Vô Lậu Căn, Ngũ Căn).


Nếu muốn duyệt qua từng vần trong từ điển,
xin nhập vào ô dưới đây vần tương ứng. Ví dụ: A, B, C...

Nhập vần muốn tra:
Để giới hạn kết quả tìm kiếm chính xác hơn, quý vị có thể nhập 2 hoặc 3 chữ cái đầu vần. Ví dụ, để tìm những chữ như thiền, thiện... quý vị nên nhập thi thay vì t... sẽ cho một kết quả gần với yêu cầu của quý vị hơn.

Quý vị đang truy cập từ IP 107.22.127.78 và chưa ghi danh hoặc đăng nhập trên máy tính này. Nếu là thành viên, quý vị chỉ cần đăng nhập một lần duy nhất trên thiết bị truy cập, bằng email và mật khẩu đã chọn.
Chúng tôi khuyến khích việc ghi danh thành viên ,để thuận tiện trong việc chia sẻ thông tin, chia sẻ kinh nghiệm sống giữa các thành viên, đồng thời quý vị cũng sẽ nhận được sự hỗ trợ kỹ thuật từ Ban Quản Trị trong quá trình sử dụng website này.
Việc ghi danh là hoàn toàn miễn phí và tự nguyện.

Ghi danh hoặc đăng nhập

Thành viên đang online:
Rộng Mở Tâm Hồn 陈明正 Rộng Mở Tâm Hồn dieu thao le Rộng Mở Tâm Hồn Hữu Bình Rộng Mở Tâm Hồn Cu anh Rộng Mở Tâm Hồn Ichthosd_khoi Rộng Mở Tâm Hồn tuyệt chất Rộng Mở Tâm Hồn hồng hạc Rộng Mở Tâm Hồn Tam Thanh01 Rộng Mở Tâm Hồn Phan Huy 1944 Rộng Mở Tâm Hồn Thanh Long Phạm Rộng Mở Tâm Hồn trung nguyen Rộng Mở Tâm Hồn Trà Sơn Cư Sĩ Rộng Mở Tâm Hồn thuonghylenien Rộng Mở Tâm Hồn Huệ Trí 1975 Rộng Mở Tâm Hồn Yen Vuong Rộng Mở Tâm Hồn hoangyenanh Rộng Mở Tâm Hồn Vạn Phúc Rộng Mở Tâm Hồn Jade Rộng Mở Tâm Hồn Sen Thanh Rộng Mở Tâm Hồn thichhuechuong Rộng Mở Tâm Hồn DiệuTâm Rộng Mở Tâm Hồn Đỗ Hương Rộng Mở Tâm Hồn Xuanbachloc Rộng Mở Tâm Hồn quảng độ Rộng Mở Tâm Hồn võ hiếu nghĩa Rộng Mở Tâm Hồn Nhị Chi Rộng Mở Tâm Hồn Liên Hoa Hạnh Rộng Mở Tâm Hồn TienLuc Rộng Mở Tâm Hồn tiger8376 Rộng Mở Tâm Hồn bbluan Rộng Mở Tâm Hồn dungk43 Rộng Mở Tâm Hồn Ngọc Châu Rộng Mở Tâm Hồn Fapsugoccay Rộng Mở Tâm Hồn Nguyễn Văn Tài Rộng Mở Tâm Hồn Tam Vo Viet Rộng Mở Tâm Hồn Sonny View Rộng Mở Tâm Hồn thanhching Rộng Mở Tâm Hồn Tâm Quán Rộng Mở Tâm Hồn Dieuthu Rộng Mở Tâm Hồn Mật Quân ... ...

Việt Nam (120.103 lượt xem) - Hoa Kỳ (28.256 lượt xem) - Anh quốc (2.451 lượt xem) - Nga (999 lượt xem) - Central African Republic (319 lượt xem) - Australia (250 lượt xem) - Đức quốc (221 lượt xem) - Pháp quốc (206 lượt xem) - Mayotte (80 lượt xem) - Trung Hoa (34 lượt xem) - Benin (28 lượt xem) - Đài Loan (24 lượt xem) - Hong Kong (23 lượt xem) - Ấn Độ (23 lượt xem) - Nhật Bản (16 lượt xem) - Cộng hòa Czech (14 lượt xem) - Senegal (13 lượt xem) - Na-uy (12 lượt xem) - Phần Lan (12 lượt xem) - Cambodia (11 lượt xem) - Hà Lan (10 lượt xem) - Thái Lan (6 lượt xem) - Tây Ban Nha (4 lượt xem) - Palau (3 lượt xem) - Lào (3 lượt xem) - Saudi Arabia (3 lượt xem) - Morocco (2 lượt xem) - Latvia (2 lượt xem) - Romania (2 lượt xem) - Singapore (2 lượt xem) - Greece (1 lượt xem) - Indonesia (1 lượt xem) - Nepal (1 lượt xem) - New Zealand (Aotearoa) (1 lượt xem) - Hungary (1 lượt xem) - Italy (1 lượt xem) - Burundi (1 lượt xem) - ... ...