• bài:

  nd. 1. Công trình sáng tác, biên tập, có nội dung tương đối hoàn chỉnh nhưng không dài. Bài báo. Bài thơ. Bài bình luận.
  2. Một phần nhỏ hoàn chỉnh của chương trình học tập, giảng dạy, huấn luyện. Bài lịch sử. Soạn bài. Học bài. Giảng bài.
  3. Đơn thuốc đông y. Bài thuốc gia truyền.

• bảo tàng:

  hd. Nơi gìn giữ tài liệu, hiện vật có ý nghĩa lịch sử. Nhà bảo tàng cách mạng.

• bất lịch sự:

  ht. Không lễ độ, không giữ phép lịch sự. Thái độ bất lịch sự.

• bất tử :

  ht&p. 1. Không chết, không mất tên tuổi trong lịch sử. Nhân vật bất tử.
  2. không cân nhắc. Nói bất tử, làm bất tử.
  3. Bất thình lình. Ai ngờ nó chết bất tử như vậy.

• bề dày:

  nd. 1. Bề sâu của một thể đặc: Bề dày của vỏ trái đất phỏng độ 40 cây số.
  2. Chiều sâu của thời gian. Bề dày lịch sử.

• bị vong lục:

  hd. Văn bản ngoại giao trình bày lịch sử một vấn đề để tranh thủ dư luận hay làm cơ sở cho bang giao.

• bước ngoặt :

  nd. Sự thay đổi quan trọng đôi khi đột ngột. Bước ngoặt của lịch sử.Một bước ngoặt có lợi.

• cận sử :

  hd. lịch sử cận đại: Cận sử của ta có thể kể từ đời nhà Nguyễn đến ngày nay.

• cảnh huống :

  hd. Tình cảnh, trạng huống trong một lúc nào đó. Cảnh huống lịch sử.

• cho :

  nIđg.1. Trao một vật gì cho người để thuộc quyền sở hữu của người ấy. Anh cho em quyển sách.
  2. Làm cho có vật gì, điều gì hay làm được việc gì. lịch sử cho ta nhiều bài học. Cho thằng bé mấy roi. Mẹ cho con bú. Chủ tọa cho nói. Cho nghỉ phép. Cho bò đi ăn.
  3. Bỏ vào, đưa đến. Cho than vào lò. Hàng đã cho lên tàu.
  4. Coi là, nghĩ rằng một cách chủ quan. Cho rằng việc ấy không ai biết.Tự cho là mình đủ khả năng.
  IIgi. 1. Chỉ chỗ đến, mục đích kết quả, hậu quả. Gửi quà cho bạn. Mừng cho anh bạn. Học cho giỏi. Làm cho xong. Ăn ở cho người ta ghét. Thà rằng như thế cho nó đáng.
  2. Chỉ một tác động không hay phải chịu. Người ta cười cho. Bị đánh cho một trận đòn. Biết bao giờ cho xong.
  IIIp. Chỉ một đề nghị, một yêu cầu. Để tôi đi cho. Ông thông cảm cho.

• chủ nghĩa duy ý chí :

  nd. Tư tưởng chính trị chỉ dựa vào ý muốn chủ quan trong họat động, coi thường quy luật khách quan của quá trình phát triển lịch sử.

• chủ nghĩa nhân bản :

  nd. Quan niệm triết học coi con người chủ yếu chỉ là một thực thể sinh vật học, giải thích các hiện tượng của đời sống xã hội bằng những thuộc tính và nhu cầu của từng con người riêng lẻ, chứ không dựa trên các quy luật lịch sử của sự phát triển xã hội.

• chủng tộc:

  hd. Tập đoàn người hình thành qua một quá trình lịch sử, có chung những đặc điểm di truyền về màu da, tóc, cấu tạo cơ thể v.v... Chính sách phân biệt chủng tộc.

• cổ đại:

  hd. Thời đại xưa nhất của lịch sử. Nghệ thuật cổ đại.

• cổ sơ :

  ht. Thuộc về buổi đầu xa xưa của lịch sử xã hội loài người. Người cổ sơ. Công cụ rất cổ sơ.

• cổ sử :

  hd. lịch sử đời xưa.

• công xã :

  hd. 1. Hình thức kinh tế xã hội của xã hội Cộng sản nguyên thủy, tư liệu sản xuất và sản phẩm đều là của chung, chưa có giai cấp, chưa có nhà nước.
  2. Một hình thức tổ chức chính quyền của giai cấp vô sản trong lịch sử trước đây. Công xã Paris. Công xã Quảng Châu.

• dân tộc:

  hd. 1. Một sự tụ họp của nhiều người cùng một nguồn gốc, cùng một tiếng nói và cùng quyền lợi chung: Dân tộc Việt Nam.
  2. Cộng đồng người cùng chung lãnh thổ, ngôn ngữ, văn học, kinh tế hình thành trong lịch sử sau bộ lạc. Việt Nam là một nước có nhiều dân tộc ít người.

• danh nhân (nhơn):

  hd. Người có danh tiếng. Danh nhân lịch sử.

• di tích :

  hd. Dấu vết của thời xưa. Di tích lịch sử.

• diễn tiến:

  hdg. Diễn ra và phát triển. Cuộc diễn tiến của lịch sử.

• đề tài:

  hd. Đối tượng để nghiên cứu, miêu tả phân tích trong tác phẩm khoa học hay văn học nghệ thuật. Viết đề tài lịch sử. Đề tài của luận án. Lấy đề tài trong cuộc sống thường ngày.

• đồng đại:

  nt. Có tính cách chỉ xét về một thời kỳ trong lịch sử phát triển của ngôn ngữ. Ngôn ngữ học đồng đại.

• đường đột:

  nt. Đột ngột, thiếu lịch sự. Câu hỏi có phần đường đột, xin thông cảm.

• giản yếu:

  ht. Có nội dung đơn giản, chỉ gồm những kiến thức cơ bản. lịch sử giản yếu.

• giờ phút:

  nd. Khoảng thời gian ngắn, tính bằng giờ bằng phút, trong đó một việc đáng ghi nhớ đã diễn ra. Giờ phút lịch sử. Những giờ phút khó quên.

• giống nòi:

  nd. Tập thể lớn của những người có cùng gốc rễ tổ tiên lâu đời, làm thành các thế hệ nối tiếp nhau, thường chỉ dân tộc. lịch sử vẻ vang của giống nòi.

• hào hoa:

  nt. Rộng rãi và lịch sự trong cách cư xử. Con người hào hoa.

• hát bội:

  nd. Lối hát cổ truyền dân tộc, giọng hát và điệu bộ đều có ý nghĩa tượng trưng, kịch bản gọi là tuồng, viết theo thể văn cổ, thường lấy đề tài trong lịch sử để đề cao trung hiếu tiết nghĩa. Cũng gọi Hát tuồng.

• hậu kỳ:

  hd. Giai đoạn cuối của một thời kỳ lịch sử hay một chế độ chính sách xã hội.

• huy hiệu:

  hd. Dấu hiệu làm bằng kim khí để tượng trưng một tổ chức hay một sự kiện lịch sử quan trọng. Huy hiệu 50 tuổi Đảng.

• khách sáo :

  nt. Có tính chất xã giao, lịch sự bề ngoài, không thật tình. Chỗ bạn bè không nên khách sáo.

• khảo chứng:

  hdg. Xem xét chứng cớ, tài liệu khi nghiên cứu một vấn đề lịch sử, văn hóa.

• khảo cổ học:

  hd. Môn học nghiên cứu lịch sử của xã hội qua những di tích vật chất của đời sống và hoạt động của con người thời cổ.

• khiếm nhã:

  ht. Thiếu lịch sự, thiếu nhã nhặn. Cử chỉ khiếm nhã.

• khoáng sàng học:

  hd. Môn học nghiên cứu về hình thái quy luật phân bố và lịch sử hình thành khoáng sản.

• khúc quanh:

  nd. Chỗ quẹo, ngoặt qua một con đường khác, chỗ có sự thay đổi trong một quá trình. Sự kiện quan trọng ấy là một khúc quanh lịch sử.

• kiệt xuất:

  ht. Có tài khác thường. Những nhân vật kiệt xuất trong lịch sử.

• kiểu cách:

  nId. Kiểu nói chung. Có nhiều kiểu cách khác nhau.
  IIt. Cố làm ra vẻ trang trọng, lịch sự, không hợp với điạ vị mình, không phù hợp với hoàn cảnh. Lối nói kiểu cách.

• kỷ nguyên:

  hd. Thời kỳ lịch sử đánh dấu bằng một sự kiện trọng đại có ý nghĩa quyết định trong sự phát triển của xã hội hay của một ngành hoạt động. Kỷ nguyên độc lập tự do của một nước cựu thuộc địa.

• lặp:

  nđg. Nhắc lại y như đã có trước. lịch sử không lặp lại.

• lịch đại:

  ht. Qua nhiều thời gian theo dòng lịch sử. Ngôn ngữ học lịch đại. Cách nhìn lịch đại.

• liệt truyện:

  hd. Truyện kể sự tích danh nhân đời trước hay tiểu sử các nhân vật lịch sử trong các bộ sử thời trước.

• miễn:

  nIđg. Cho khỏi phải chịu, khỏi phải làm. Miễn thuế. Được miễn lao động nặng.
  IId. Đừng (Yêu cầu một cách lịch sự). Không phận sự miễn vào. Xin miễn hỏi.

• mốc:

  nd.1. Cọc cắm để đánh dấu ranh giới. Cột mốc biên giới.
  2. Thời điểm hay sự kiện quan trọng đánh dấu giai đoạn trong một quá trình lịch sử. Cách mạng tháng Tám là một cái mốc quan trọng trong lịch sử Việt Nam.

• mời :

  nđg.1. Yêu cầu, tỏ ý mong muốn người khác làm việc gì một cách trân trọng, lịch sự. Giấy mời họp. Mời bạn dự tiệc.
  2. Ăn hoặc uống, nói về người đối thoại. Anh mời nước đi. Bác đã mời cơm chưa?

• ngược :

  nIt. 1. Theo chiều nghịch lại. Bơi thuyền ngược dòng. Ngược gió. Đi ngược trào lưu lịch sử.
  2. Phía trái thành mặt, trên thành dưới. Treo ngược bức tranh. Lật ngược tình thế.
  3. Dựng đứng lên một cách bình thường. Vách núi dựng ngược. Tóc búi ngược.
  4. Thuộc vùng rừng núi phải đi ngược dòng sông mới đến. Miền ngược.
  IIđg. Đi lên miền ngược, theo hướng nghịch với thông thường. Ngược Lào Cai. Từ Nam Định ngược Hà Nội.

• nguyên sinh:

  hd. Nguyên đại thứ hai trong lịch sử Trái Đất, cách nay khoảng mọt tỉ ba trăm triệu năm, dài khoảng tám trăm triệu năm, bắt đầu có di tích sinh vật sơ cổ.

• nhả :

  nt. Chỉ việc trêu, đùa dai và có phần không lịch sự. Đùa nhả. Chơi nhả.

• nhã :

  nt&p. 1. Lịch sự, có lễ độ. Ăn nói nhã.
  2. Đẹp một cách giản dị, lịch sự. Màu này nhã hơn.

• nhã nhặn:

  nt&p. 1. Lễ độ, lịch sự, có ý thức tôn trọng người khác. Ăn nói nhã nhặn.
  2. Đẹp một cách giản dị, không phô trương. Cách trang trí nhã nhặn.

• nhả nhớt:

  nt. Chỉ sự đùa cợt thiếu đứng đắng, không lịch sự. Nhả nhớt với phụ nữ.

• nhất lãm:

  ht. Chỉ một sự kiện phức tạp để trông qua một lượt thì biết được đại khái. Bảng nhất lãm lịch sử văn học Việt Nam.

• niên biểu:

  hd. Bảng ghi các năm xảy ra những sự kiện lịch sử đáng chú ý.

• niên đại:

  hd. Thời đại, năm tháng liên quan đến một sự kiện lịch sử. Xác định niên đại thời kỳ Hùng Vương.

• phép:

  nd.1. Những quy định chính thức, mọi người trong xã hội phải tuân theo. Giữ nghiêm phép nước. Phép vua thua lệ làng (tng).
  2. Cách thức đối xử hợp đạo lý. Ăn nói cho phải phép. Giữ phép lịch sự.
  3. Những nguyên tắc, phương pháp phải theo trong từng loại hoạt động. Phép dùng binh. Phép đo đạc.
  4. Sự đồng ý của cấp trên, cấp có thẩm quyền. Hiệu trưởng cho phép.Xin phép xây cất.
  5. Nghỉ phép (nói tắt). Đi phép. Về phép.
  6. Khả năng huyền bí tạo nên những điều kỳ lạ. Phép tàng hình. Có phép lạ.

• phong bì:

  hd.1. Bao bằng giấy để đựng thư, thiếp.
  2. Tiền thù lao đưa một cách lịch sự. Những người dự họp đều có nhận phong bì.

• phong lưu:

  ht.1. Có dáng vẻ, cử chỉ lịch sự, trang nhã. Con người phong lưu.
  2. Có đời sống khá giả, dễ chịu. Rủ nhau đi cấy đi cày, Bây giờ khó nhọc có ngày phong lưu (cd).

• phong nhã:

  ht. Phong độ lịch sự tao nhã. Cuộc thi tửu để riêng người phong nhã (C. B. Quát).

• quốc hồn:

  dt. Tinh thần đặc biệt của dân tộc do lịch sử lâu đời kết tinh, tạo nên sức sống của một quốc gia.

• quốc sử:

  hd. lịch sử nước nhà.

• sang:

  nđg.1. Di chuyển đến một nơi gần hay xa nơi mình đang ở. Sang nhà hàng xóm. Sang nhà bên. Sang Pháp dự hội nghị.
  2. Chuyển qua một giai đoạn, một trạng thái khác. Trời đã sang xuân. lịch sử đã sang trang.
  3. Chuyển cho người khác quyền sở hữu. Sang nhà cho con. Sang tên chiếc xe đã bán.
  4. Hướng hoạt động nhằm phía khác, đối tượng khác. Nhìn sang bên cạnh. Chuyển sang vấn đề khác.
  5. Đến khoảng thời gian tiếp liền sang thời gian hiện tại. Sang tuần sau. Sang thế kỷ XXI.

• sơ kỳ:

  hd. Giai đoạn đầu của một thời kỳ lịch sử hay một chế độ xã hội. Sơ kỳ đồ đá cũ.

• sử :

  nd. lịch sử, sử học. Sử Việt Nam. Khoa sử.

• sự biến:

  nd. Việc không hay xảy ra đột ngột. Những sự biến lớn lao trong lịch sử.

• sử ca:

  hd. Văn vần kể về những sự kiện và nhân vật lịch sử.

• sử gia:

  hd. Nhà nghiên cứu và biên soạn lịch sử, nhà sử học.

• sử học:

  hd. Môn nghiên cứu về lịch sử.

• sự kiện:

  hd. Sự việc ít nhiều quan trọng. Những sự kiện lịch sử đáng ghi nhớ.

• sử ký:

  hd. lịch sử. Đại Việt sử ký.

• sử liệu:

  hd. Tài liệu lịch sử.

• sử thi:

  hd. Tác phẩm lớn miêu tả sự nghiệp của những người anh hùng và các sự kiện lịch sử lớn. Thiên sử thi.

• sử xanh:

  nd. Sách lịch sử nói chung. Phong tình cổ lục còn truyền sử xanh (Ng. Du).

• tái hiện:

  hdg. Thể hiện lại thực tế bằng sáng tạo nghệ thuật. Tác phẩm đã tái hiện cả một thời kỳ lịch sử.

• tài liệu:

  hd. Giấy tờ vật liệu để tìm hiểu một vấn đề gì. Tài liệu lịch sử. Tài liệu tham khảo. Phim tài liệu.

• tân sinh:

  hd. Nguyên đại thứ năm trong lịch sử địa chất của Trái Đất, bao gồm cả kỷ hiện đại.

• tao nhã:

  ht. Thanh cao và lịch sự.

• tham quan:

  hdg. Xem thấy tận mắt. Tham quan di tích lịch sử. Tổ chức đi tham quan.

• thăm viếng:

  nđg. Đến viếng và hỏi thăm. Thăm viếng bạn bè. Thăm viếng khu di tích lịch sử.

• thắng tích:

  hd. Di tích lịch sử nổi tiếng.

• thăng trầm:

  hdg. Lên xuống, thịnh suy. Những bước thăng trầm của lịch sử.

• thanh:

  nt.1. Rất trong, không lẫn một chút gì. Tiếng chuông thanh. Trăng thanh.
  2. Có hình dáng, đường nét mảnh mai, dễ trông. Dáng người thanh. Chiếc nón thanh.
  3. Lịch sự, không thô tục. Lời ăn tiếng nói thanh. Nam thanh nữ tú.

• thanh lịch:

  ht. Thanh nhã, lịch sự.

• thiên di:

  hdg. Dời chỗ này, xứ này qua chỗ khác, xứ khác. Những cuộc thiên di lớn trong lịch sử ở châu Âu, châu Á.

• thiệp:

  nt. Từng trải, lịch sự trong giao thiệp. Con người rất thiệp. Tay thiệp đời.

• thời đại:

  hd. Khoảng thời gian lịch sử dài. Thời đại đồ đá. Thời đại tin học.

• thù tiếp:

  hdg. Tiếp đãi lịch sự. Thù tiếp khách mời.

• thuyết Đác-uyn (Darwin):

  pd. Học thuyết do Darwin sáng lập, về nguồn gốc của các giống loài động vật và thực vật qua chọn lọc tự nhiên, về sự phát triển lịch sử của thế giới sinh vật.

• thuyết tiến hóa:

  nd. Thuyết cho rằng do kết quả của sự phát triển tự nhiên và có tính chất lịch sử mà các sinh vật thay đổi và tiến hóa không ngừng.

• tiến bộ:

  hIt. 1. Phát triển theo hướng đi lên, trở nên tốt hơn trước. Giúp đỡ nhau cùng tiến bộ.
  2. Phù hợp với xu hướng phát triển của lịch sử, của thời đại. Nền văn học tiến bộ.
  IId. Sự tiến bộ. Có nhiều tiến bộ. Những tiến bộ trong ngành y.

• tiến hóa:

  hdg. Biến đổi mà tiến lên. Quá trình tiến hóa của lịch sử.

• tiền sử:

  hd.1. Thời kỳ xa xưa của lịch sử, trước khi có sử viết thành văn. 2. Toàn bộ tình hình sức khỏe và bệnh tật đã qua của một người bệnh. Bệnh nhân có tiền sử đau dạ dày.

• tiêu:

  nđg.1. Dùng tiền vào việc mua sắm. Đi phố tiêu hết cả tiền.
  2. Chỉ thức ăn được tiêu hóa. Ăn không tiêu.
  3. Thoát nước thừa, nước thải. Công trình thoát nước và tiêu nước.
  4. Mất hẳn đi. Thuốc tiêu độc. Tiêu sầu.5. Ỉa (lối nói lịch sự). Đi tiêu. Cầu tiêu.

• tiểu thuyết:

  hd. Truyện dài bằng văn xuôi có dung lượng lớn, với nhiều nhân vật hoạt động trong phạm vi xã hội, lịch sử rộng lớn.

• tôn tạo:

  hdg. Sửa chữa chỗ hư hỏng để bảo tồn một di tích lịch sử. Tôn tạo ngôi chùa cổ.

• tổng tài:

  hd.1. Chức quan đứng đầu một cơ quan biên soạn của nhà nước thời phong kiến. Tổng tài quốc sử quán.
  2. Chức nắm quyền hành pháp trong lịch sử một số nước. Các tổng tài của đế quốc La Mã.

• trang :

  nd. Mỗi mặt của tờ giấy trong tập vở, sách, báo. Quyển vở 100 trang. Đọc mấy trang sách. Một trang lịch sử vẻ vang.

• trạng huống:

  hd. Tình trạng, cảnh huống. Trạng huống lịch sử. Gặp trạng huống éo le.

• truyện:

  nd.1. Tác phẩm văn học miêu tả tính cách nhân vật và diễn biến của sự kiện qua lời kể của nhà văn. Truyện dài. Truyện lịch sử.
  2. Sách giải thích các “kinh” trong Nho học.

• truyện ký:

  nd. Truyện ghi lại đời sống và sự nghiệp của một người nổi tiếng trong lịch sử, trong xã hội.

• tục:

  nId. 1. Cõi đời trên mặt đất, coi là vật chất, tầm thường. Thoát tục.
  2. Người đời, trong dân gian. Làng Phù Đổng, tục gọi là làng Gióng.
  IIp. Tỏ ra thô bỉ, thiếu lịch sự, thiếu văn hóa. Nói tục. Ăn tục nói phét.

• tượng đài:

  hd. Tượng lớn đặt tại địa điểm thích đáng để đánh dấu một sự kiện lịch sử hay tưởng niệm người có công lớn.

• văn hóa:

  hd.1. Tổng thể giá trị vật chất và tinh thần do con người tạo ra. Kho tàng văn hóa dân tộc.
  2. Những hoạt động nhằm thỏa mãn nhu cầu đời sống tinh thần. Công tác văn hóa.
  3. Tri thức, kiến thức. Học văn hóa. Trình độ văn hóa.
  4. Biểu hiện văn minh trong các sinh hoạt xã hội. Sống có văn hóa.
  5. Nền văn hóa của một thời kỳ lịch sử. Văn hóa gốm màu. Văn hóa Đông Sơn.

• văn minh:

  hd.1. Trình độ phát triển đạt một mức nhất định của xã hội loài người. Ánh sáng của văn minh.
  2. Thuộc về giai đoạn phát triển sau thời đại dã man, kể từ khi có thuật luyện kim và có chữ viết. lịch sử thời đại văn minh.

• văn nhã:

  ht. Thanh nhã, lịch sự.

• viện bảo tàng:

  nd. Cơ quan sưu tầm, cất giữ, trưng bày những tài liệu, hiện vật có ý nghĩa lịch sử. Viện bảo tàng mỹ thuật.

• viễn cổ:

  ht. Rất xa xưa trong lịch sử. Thời viễn cổ.

• vô phép:

  nIt. Như Vô lễ. Con nhà vô phép.
  IIđg. Lời xin lỗi khi làm việc gì mình cảm thấy không lịch sự. Anh ngồi chơi, tôi vô phép ăn nốt bát cơm.

• xếp hạng:

  nđg. Xếp vào một thứ hạng trong một hệ thống đánh giá. Di tích lịch sử đã xếp hạng.

MUA THỈNH KINH SÁCH PHẬT HỌC

DO NXB LIÊN PHẬT HỘI PHÁT HÀNH