Từ điển thuật ngữ Phật học »» Đang xem mục từ: tứ chủng thích nghĩa

---

KẾT QUẢ TRA TỪ

Phật Quang Đại từ điển

• tứ chủng thích nghĩa
  
  四種釋義
  1823為解釋經論及其文句所設之四種釋例。略稱四釋。凡有三家不同之說：<一>天台四釋，乃天台大師智顗解釋法華經所用之釋例。又作四大釋例、四種消釋、四種消文。即：(一)因緣釋，以四悉檀為因緣，解釋教法之興起。四悉檀原為龍樹菩薩判釋世尊一代教化之方法，今轉用為釋義之方規。如解釋經首「如是我聞」之「如是」兩字。(1)世界悉檀，謂如是為指事之詞，指一經所說之事實。此乃世間通途之釋義，使聞者易解而樂欲。(2)各各為人悉檀，謂如是為信順之辭，乃表白阿難之信仰，而勸眾生信。(3)對治悉檀，為破外道經首冠阿（無義）、漚（有義）所引起之諍論。(4)第一義悉檀，謂「如」乃真如之義，「是」即真如離百非；為使入中道實相之釋義。(二)約教釋，分如來一代教義為藏、通、別、圓四教，就此四教之義，由淺至深，解其經文。如解「一心」，藏教作意識解，通教作阿賴耶識，別教作如來藏識，圓教作三千諸法。(三)本迹釋，即置迹化（垂迹）之現相而明本門（本地）之本性。如謂舍利弗為比丘聲聞，是就垂迹而釋；謂其原為菩薩，乃就本地釋之。(四)觀心釋，即於如來所說法義，作為觀心之對境，由觀己心之高廣而入實相妙理。蓋若尋迹，迹廣，徒自疲勞；若尋本，本高，不可及，此猶日夜數他寶，自無半分錢，故當寄於我一心，作觀心釋。〔法華文句記卷一上、法華經科註卷一、法華文句要義聞書卷七〕　<二>三論四釋，乃三論宗解釋法義所用之釋例。即：(一)依名釋義，又作隨名釋義。就世俗之字義，依其名稱釋之。(二)就理教釋義，又作顯道釋義、豎論表理，或稱豎釋。舉出與其名稱相反之義，以顯示名稱之奧義與無相之理。(三)就互相釋義，又作就因緣釋義、橫論顯發，或稱橫釋。此用於評論與其他字義相互關係，即舉出與其名稱相對之名，相互補助，以表現其完整意義者。(四)無方釋義，謂不依一定之字義，任意解釋名義；無方乃不定之義。〔大乘玄論卷五、科註三論玄義卷七、大乘三論大義鈔卷一、三論玄疏文義要卷三〕　<三>真言四釋，乃密教為闡明密義所用之釋例。又作四重祕釋。係糅合大日經疏（唐代一行記）卷四，與大日經供養法義疏（又稱不思議疏，唐代不可思議撰）卷下，對大日經經文之義釋原有淺略、深祕二釋，二疏復於深祕釋中分別為深祕、祕中深祕、祕祕中深祕三釋，總合而立為四種釋義。以此四重祕釋，可就任何事相、法義，予以闡釋，用以顯示密教對此事相、法義之奧義。　茲舉「以香、花供養」之事例以配合真言四釋之解說：(一)淺略釋，即直接解釋該物或該事相之意義；令本尊歡喜之義。(二)深祕釋，旨在彰顯該物或該事相所含之理趣；「花」表示萬善之行，「香」表示精進之義。(三)祕中深祕釋，旨在超越該物、該事相之「法相」及其「無相」，而徹入其法性之本源根柢；舉凡一花一香，乃至一木一石，皆由地、水、火、風、空、識等六大所成，亦皆莫非大日如來遍滿法界之相。(四)祕祕中深祕釋，較第三重更進一步，除觀察契入法性本源之外，更令法性之源底宛然冥合諸法之實相。故若就諸法之「相」而言，第四重雖與初重無異；然若就義趣而別，則初重僅為相對性之解釋，第四重方為絕對性之解釋，以此乃可詮顯「即事而真」、「當相即道」等之實義，而此一獨特之釋風，乃成為密教對各種重要事相、法義所不可少之解釋方式。〔大疏演奧鈔卷一〕（參閱「淺略深祕」4678）

TRA THEO VẦN TRONG CÁC TỪ ĐIỂN

Hướng dẫn: Quý vị có thể nhập nguyên một từ để tìm xem tất cả những từ ngữ bắt đầu bằng từ đó. Ví dụ, nhập quyết để xem Quyết định tâm, Quyết định tạng luận, Quyết định tín v.v...

Mua sách qua Amazon sẽ được gửi đến tận nhà - trên toàn nước Mỹ, Canada, Âu châu và Úc châu.

XEM TRANG GIỚI THIỆU.

---

      

---